EEN BOEK OVER ENERGIE, LICHAAM EN HERKENNING

Het Onzichtbare

Systeem

Hoe de energie die je niet ziet, bepaalt wie je wordt — en

waarom je lichaam je al die tijd al iets probeerde te

vertellen

twintig hoofdstukken over relaties, chakra's, het immuunsysteem en de weg terug naar

jezelf

Ten geleide

Dit boek begon als een gesprek. Niet het soort gesprek dat je voert om gelijk te

krijgen, maar het soort waarbij je hardop nadenkt en merkt dat er iets naar boven

komt dat groter is dan de vraag waarmee je begon. De vraag was simpel: wat

betekenen de relaties die je hebt, en de dingen die je doet, eigenlijk over wie je

bent? Het antwoord bleek allesbehalve simpel.

Wat volgt is een persoonlijke zoektocht naar de laag onder de laag: niet wat

mensen doen, maar waarom ze het doen, en niet wat het lichaam voelt, maar wat

het lichaam probeert te zeggen. Het gaat over de bruggen tussen dingen die we

gewend zijn gescheiden te houden — de energie die door ons heen stroomt, de

chakra's die haar richting geven, de aura die haar draagt, en het immuunsysteem

dat, wanneer we niet opletten, de rekening betaalt.

Je hoeft het niet met alles eens te zijn om er iets aan te hebben. Lees het zoals je

zou luisteren naar iemand die hardop nadenkt over zijn eigen leven: met aandacht,

met een korrel zout waar nodig, en met de bereidheid om af en toe verrast

te worden door een gedachte die je ogen opent voor iets wat je nooit eerder

had gezien.

HOOFDSTUK 1

Wat je relaties over je zeggen

Ben je jezelf eigenlijk wel, in de relaties die je hebt en de dingen die je doet? Dat is

de vraag waar dit boek mee begint, en het is een lastigere vraag dan ze klinkt.

Want het is niet moeilijk om te bedenken wat je zou moeten willen — het is veel

moeilijker om te voelen wat je werkelijk wilt, en nog moeilijker om het verschil

tussen die twee te zien.

De mensen om je heen, de manier waarop je je tijd besteedt, de keuzes die je elke

dag opnieuw maakt zonder erbij stil te staan: dat alles is niet toevallig. Het is de

optelsom van wat je hebt geleerd te bedoelen met "een goed leven", en die

betekenis is zelden helemaal van jezelf. Ze is meegegeven, aangeleerd,

overgenomen van ouders, van vrienden, van een maatschappij die allang een

antwoord klaar had voordat jij de vraag ooit stelde.

Dat is geen verwijt. Het is een uitnodiging om preciezer te kijken. Is dit — deze

relatie, deze baan, deze dagelijkse gang van zaken — echt wat jij bedoelt, of is het

wat jij hebt geleerd te bedoelen? Het verschil tussen die twee vragen is precies

waar dit boek over gaat.

HOOFDSTUK 2

Hoe de meeste mensen zichzelf niet kennen

Er is een eerste, ongemakkelijke waarheid die aan alles vooraf gaat: de meeste

mensen kennen zichzelf niet echt. Niet omdat ze dom zijn of niet hun best doen,

maar omdat ze zelden de kans hebben gekregen om zichzelf te leren kennen

zonder de bril van wat er van hen verwacht wordt.

Vanaf het moment dat we opgevoed worden, leren we onszelf zien door de ogen

van anderen: wat goed is, wat gewaardeerd wordt, wat "normaal" is. Dat begint al

vroeg, bij de opvoeding, en het zet zich voort in hoe de maatschappij is ingericht.

Bijna elke facet van je leven — hoe je je tijd invult, wat je belangrijk vindt, waar je

naartoe werkt — wordt gevormd door een omgeving die allang een richting had

voordat jij zelf iets koos.

Dat is niet erg op zichzelf; niemand groeit op in een vacuüm. Maar het wordt een

probleem wanneer je nooit meer de stap terug zet om te vragen: is dit nog steeds

van mij, of draag ik alleen maar verder wat mij is aangereikt? Zonder die vraag leef

je een leven dat er van buiten goed uitziet, maar van binnen leeg kan aanvoelen —

en dat gevoel van leegte is vaak het eerste signaal dat er iets niet klopt tussen wie

je bent en hoe je leeft.

HOOFDSTUK 3

De westerse wereld en het najagen van meer

In de westerse wereld leven we in een maatschappij die op een heel specifieke

manier is opgebouwd: eentje waarin voortdurend wordt gestreefd naar meer

materialistische zaken, en waarin een andere vorm van rijkdom — de innerlijke, de

rijkdom van het leven zelf — nauwelijks een plek krijgt. Dat rijkdom van het leven

wordt niet zomaar terzijde geschoven; hij wordt zelfs zelden serieus overwogen als

iets dat het najagen waard is.

Dat is geen toeval. Materiële vooruitgang is meetbaar, zichtbaar, vergelijkbaar.

Innerlijke rijkdom is dat allemaal niet. Je kunt geen salarisstrook laten zien van

hoeveel rust je voelt, geen aandeel kopen in hoe verbonden je bent met de mensen

om je heen. Dus wordt het ene nagejaagd omdat het meetbaar is, en het andere

vergeten omdat het dat niet is — ook al is het misschien het belangrijkere van

de twee.

De vraag die dit oproept is niet of geld of bezit slecht is. De vraag is wat er verloren

gaat wanneer een hele maatschappij collectief besluit dat alleen het meetbare telt.

Wat verdwijnt er, hoofdstuk na hoofdstuk van een mensenleven, als de andere

vorm van rijkdom — de rijkdom van het leven zelf — nooit de aandacht krijgt die

ze verdient?

HOOFDSTUK 4

De brug die ontbreekt

Als je die twee vormen van rijkdom naast elkaar legt — het materialistische en het

innerlijke — dan ontstaat er een gat. Iets dat de twee met elkaar zou moeten

verbinden, maar dat in onze manier van denken bijna nooit wordt benoemd. Dat gat

wil dit boek overbruggen door het energetische deel van onszelf erbij te betrekken:

de energie die door ons lichaam stroomt, de chakra's die haar structuur geven, en

de aura die haar energieveld vormt om ons heen.

Deze woorden klinken voor veel mensen zweverig, en dat is begrijpelijk in een

maatschappij die alleen gelooft in wat je kunt meten. Maar probeer ze eens niet te

lezen als mystiek, maar als een taal voor iets dat je al kent uit ervaring: het gevoel

dat je leeg raakt na een gesprek met een bepaald persoon, het gevoel dat je

oplaadt in de natuur, het gevoel dat er "iets niet klopt" nog voordat je kunt

uitleggen wat. Die gevoelens zijn de brug. Chakra's en aura zijn simpelweg een

manier om ze een naam en een structuur te geven.

En die brug staat niet op zichzelf. Ze loopt door naar het lichamelijke, naar iets heel

concreets: het immuunsysteem. De verbinding tussen je energetische systeem en

je immuunsysteem is waar dit boek uiteindelijk naartoe werkt, want daar wordt het

onzichtbare zichtbaar — in de vorm van gezondheid, of het gebrek eraan.

HOOFDSTUK 5

Chakra's: de zeven punten

waar energie samenkomt

Chakra's worden traditioneel beschreven als zeven energiepunten die langs het

lichaam liggen, van de basis van de wervelkolom tot de kruin van het hoofd. Elk

punt wordt geassocieerd met een ander deel van het leven: veiligheid en overleving

bij het onderste punt, creativiteit en gevoel net daarboven, persoonlijke kracht in

de maagstreek, liefde en verbinding bij het hart, communicatie bij de keel, inzicht

tussen de wenkbrauwen, en bewustzijn bij de kruin.

Je hoeft deze indeling niet letterlijk te nemen om er iets aan te hebben. Zie het als

een kaart van je innerlijk leven: een manier om jezelf te vragen waar de spanning

zit. Voel je onveilig? Dat trekt naar het onderste punt. Durf je niet te zeggen wat je

denkt? Dat trekt naar de keel. Chakra's geven taal aan iets dat anders vaag blijft —

een gevoel zonder woorden wordt, met deze kaart, een gevoel met een plek.

En net als bij elk systeem in het lichaam, geldt: wat lang onder spanning staat,

verzwakt. Een chakra die jarenlang "op slot" zit — omdat je nooit hebt geleerd te

zeggen wat je voelt, of omdat je nooit veilig genoeg was om te ontspannen — laat

dat niet onopgemerkt voorbijgaan. Het werkt door, ergens anders in het systeem.

HOOFDSTUK 6

De aura: het veld om je heen

Waar chakra's de punten zijn, is de aura het geheel: het energieveld dat je lichaam

omgeeft, gevoed door alle chakra's samen. Je kunt het je voorstellen als een soort

atmosfeer die met je meebeweegt — onzichtbaar voor de meeste ogen, maar

voelbaar genoeg dat mensen er woorden voor hebben zonder ooit "aura" te

zeggen: iemand die een kamer vult zonder iets te zeggen, iemand bij wie je je

meteen op je gemak voelt, iemand van wie je liever weggaat dan blijft, zonder

precies te kunnen zeggen waarom.

De aura is niet statisch. Ze verandert met je stemming, je gezondheid, je omgeving.

Ze kan groot en open aanvoelen op een goede dag, en klein en dichtgetrokken op

een dag dat je je moet beschermen. En net als een huid, is ze de grens tussen wat

van jou is en wat van een ander is — een grens die, wanneer ze goed functioneert,

je beschermt zonder je af te sluiten.

Het probleem ontstaat wanneer die grens vervaagt: wanneer je energie

voortdurend weglekt naar anderen, of wanneer je voortdurend energie van anderen

opneemt zonder het te willen. Beide vormen van vervaging putten uit. En uitputting

op het energetische vlak blijft zelden beperkt tot het energetische vlak alleen.

HOOFDSTUK 7

De verbinding met het immuunsysteem

Dit is misschien wel de belangrijkste brug in dit hele boek: de verbinding tussen je

energetische systeem en je immuunsysteem. Het idee is niet dat het een het ander

vervangt, maar dat ze met elkaar spreken — voortdurend, of je nu luistert of niet.

Wanneer je energetisch systeem lange tijd uit balans is — een dichtgetrokken aura,

een chakra die op slot zit, een voortdurend gevoel van onveiligheid of

onverbondenheid — dan is dat geen geïsoleerd, "zweverig" ongemak. Het is een

belasting op een lichaam dat toch al zoveel te doen heeft. En een lichaam dat

voortdurend belast wordt, heeft minder over voor de taken die het er eigenlijk bij

heeft: zichzelf verdedigen, zichzelf herstellen, in balans blijven.

De afgelopen jaren zijn veel mensen in de problemen gekomen door precies dit:

een immuunsysteem dat verzwakt raakte, niet uit het niets, maar na jaren van

energetische spanning die nooit een uitweg kreeg. Dat roept een vraag op die dit

boek serieus wil nemen: welke lessen kunnen we, misschien, vanuit een

energetisch perspectief trekken over wat er nodig is om weerbaar te blijven?

HOOFDSTUK 8

Terug naar de basis

Als de verbinding tussen energie en immuunsysteem klopt, dan volgt daar een

hoopvolle conclusie uit: we kunnen, gewoon door terug te gaan naar de basis,

beter voor ons eigen energetische systeem zorgen. Dat vraagt niet om iets

ingewikkelds of exotisch. Het vraagt om een paar simpele, terugkerende

gewoontes die de meeste mensen al kennen, maar zelden echt toepassen.

Terug naar de basis betekent: genoeg rust, genoeg tijd in de natuur, genoeg

eerlijke verbinding met andere mensen, genoeg ruimte om te voelen wat je voelt

in plaats van het weg te drukken. Het betekent ook: leren merken wanneer je

energie weglekt, en de moed hebben om daar iets aan te doen voordat het een

gewoonte wordt.

Dit is geen kwestie van perfectie. Niemand houdt zijn energetisch systeem altijd in

balans. Maar wie de basis kent en er af en toe naar terugkeert, bouwt een

veerkracht op die verder gaat dan het lichamelijke alleen — en die veerkracht

is precies wat nodig is wanneer het leven, zoals het altijd doet, weer wat van

je vraagt.

HOOFDSTUK 9

Natuurlijk energetische wezens

Een van de eenvoudigste en tegelijk meest onderschatte gedachtes in dit boek is

deze: we zijn van nature energetische wezens. Niet als aanvulling op wie we zijn,

maar als kern van wie we zijn. Alles wat we lichamelijk zijn, draait op iets wat niet

lichamelijk is — een stroom, een lading, een levendigheid die we vaak alleen

opmerken wanneer hij afwezig is.

Toch behandelen de meeste mensen zichzelf alsof ze uitsluitend een lichaam zijn:

iets dat je voedt, beweegt, laat slapen, en verder aan zijn lot overlaat. Dat is een

onvolledig beeld. Wie zichzelf ook als energetisch wezen erkent, gaat anders om

met zijn dagen. Dan wordt de vraag niet alleen "heb ik genoeg gegeten en

geslapen", maar ook "heb ik vandaag iets gedaan dat me energie gaf, en iets

vermeden dat me alleen maar leegtrok".

Dat klinkt bijna te simpel om waar te zijn, en toch is het precies de reden dat het zo

vaak wordt vergeten. De simpelste waarheden zijn vaak de moeilijkste om vast te

houden in een leven vol afleiding.

HOOFDSTUK 10

Onbewust bezig zijn met je eigen energie

De meeste mensen zijn zich er niet eens van bewust dat ze voortdurend, elke dag,

energetisch bezig zijn. Dat is een van de vreemdste dingen aan dit hele onderwerp:

het gebeurt sowieso, of je het nu erkent of niet. De vraag is niet óf je energetisch

systeem actief is, maar of je er bewust mee omgaat of niet.

Op het moment dat je jezelf dit ontkent — wanneer je eigenlijk al stap voor stap

merkt dat er iets speelt, maar het wegwuift als onzin of overgevoeligheid — dan

houd je jezelf als persoon geen rekening met wat er werkelijk gebeurt. En diezelfde

rekening houd je vaak ook niet met de mensen om je heen: je merkt niet wanneer

een ander leegtrekt, of wanneer jij dat bij een ander doet.

Dat ontkennen is zelden bewust kwaadaardig. Het is vaker gewoonte: we hebben

nooit geleerd naar dit deel van onszelf te luisteren, dus we doen het niet, en het

gebrek aan aandacht voelt na een tijdje als normaal. Maar normaal is niet hetzelfde

als gezond.

HOOFDSTUK 11

Waarom mensen niet naar

hun lichaam luisteren

Er zit een patroon achter het feit dat mensen zo slecht naar hun eigen lichaam

luisteren: veel mensen houden meer rekening met de woorden van anderen dan

met wat hun eigen lichaam hen vertelt. We zijn opgevoed om te luisteren naar

leraren, ouders, bazen, meningen op sociale media — naar bijna iedereen behalve

naar het signaal dat continu van binnenuit komt.

Dat lichaam gaat, na verloop van tijd, tegenstribbelen. Niet uit wraak, maar

simpelweg omdat een signaal dat nooit gehoord wordt, harder gaat spreken. Wat

eerst een vaag ongemak was, wordt vermoeidheid. Wat vermoeidheid was, wordt

een terugkerende klacht. En wat een terugkerende klacht was, kan uiteindelijk

uitgroeien tot ziekte.

Dit is niet bedoeld als een simplistische verklaring voor alle ziekte — lichamelijke

oorzaken bestaan, en dit boek doet daar niets aan af. Maar het is wel een

uitnodiging om, naast de lichamelijke verklaring, ook de vraag te stellen: heb ik lang

genoeg niet geluisterd naar wat ik allang wist?

HOOFDSTUK 12

Wanneer het lichaam ziek wordt

In essentie komt ziek worden vaak voort uit het feit dat het lichaam ziek is, maar

dat het lichaam uiteindelijk de energie in jou is — de energie die al die tijd al

hetzelfde probeerde te zeggen, in steeds luidere bewoordingen, tot het niet meer

te negeren viel.

Dit is misschien de meest confronterende gedachte in dit boek: dat ziekte niet

altijd iets is wat "je overkomt", maar soms iets is wat groeit uit jaren van niet-

luisteren. Niet als schuld — niemand kiest ervoor ziek te worden — maar als

patroon dat het waard is om te herkennen, juist om herhaling te voorkomen.

Want als ziekte soms een uiterste vorm van communicatie is, dan is de vraag die

daaruit volgt niet "hoe herstel ik zo snel mogelijk", maar "wat probeerde dit signaal

me eigenlijk al die tijd te vertellen, en luister ik nu wel?" Dat is een andere manier

van omgaan met gezondheid: niet alleen bestrijden wat zich aandient, maar ook

onderzoeken waar het vandaan komt.

HOOFDSTUK 13

Het verhaal van ons zoontje Marijn

Er is een persoonlijk voorbeeld dat dit alles concreter maakt dan welke theorie ook:

het geval van ons zoontje Marijn. Marijn had te maken met iets dat zijn oudere

levens met hem hadden meegebracht — waarin hij ervoor gekozen had al zijn

energie aan anderen te geven.

Wat dit voorbeeld zo waardevol maakt, is dat het laat zien hoe vroeg en hoe diep

dit patroon kan zitten: het geven van energie aan anderen ten koste van jezelf is

niet iets wat je als volwassene aanleert door een stressvolle baan. Het kan al

aanwezig zijn voordat een kind de kans heeft gehad om er zelf iets aan te doen,

meegegeven vanuit iets dat groter is dan dit ene leven.

Of je die verklaring letterlijk neemt of als beeldspraak leest voor "een

diepgeworteld patroon", het punt blijft hetzelfde: sommige patronen van energie

geven zonder grenzen zijn zo vroeg en zo diep verankerd, dat ze bewust erkend en

bewerkt moeten worden — ze verdwijnen niet vanzelf met de jaren.

HOOFDSTUK 14

Wanneer je al je energie aan anderen geeft

Het patroon dat in Marijn zichtbaar werd, is bij veel meer mensen aanwezig, zij het

meestal minder uitgesproken: de neiging om energie te geven aan anderen tot er

weinig meer overblijft voor jezelf. Dit patroon wordt vaak gewaardeerd door de

buitenwereld — het wordt aardig genoemd, zorgzaam, onbaatzuchtig — precies

omdat het zo weinig van anderen vraagt en zoveel geeft.

Maar een energetisch systeem dat alleen maar geeft en zelden ontvangt, raakt op

den duur uitgeput, hoe nobel het motief ook is. En een uitgeput energetisch

systeem is, zoals eerder besproken, direct verbonden met een uitgeput

immuunsysteem. Zorgzaamheid zonder grenzen is dus niet zomaar een

karaktertrek — het is een kwetsbaarheid die, onbewaakt, een prijs vraagt.

Dit betekent niet dat je moet stoppen met geven. Het betekent dat geven en

ontvangen in balans moeten zijn, net zoals ademen bestaat uit inademen én

uitademen. Wie alleen uitademt, houdt het niet lang vol.

HOOFDSTUK 15

Grenzen als vorm van zelfzorg

Als geven zonder grenzen een energetisch lek is, dan is een grens simpelweg het

herstel van dat lek. Een grens is geen afwijzing van de ander; het is een erkenning

van jezelf als iemand die ook iets nodig heeft, niet alleen iemand die iets te

geven heeft.

Grenzen stellen voelt voor veel mensen als een tekortkoming, alsof het "minder

aardig" is dan altijd beschikbaar zijn. Maar bekeken vanuit het energetisch

perspectief is het precies andersom: wie geen grenzen stelt, kan uiteindelijk niets

meer geven, omdat er niets meer over is. Een grens is dus niet het einde van

zorgzaamheid — het is de voorwaarde waaronder zorgzaamheid vol te houden is.

Dit vraagt oefening, vooral voor wie het patroon van eindeloos geven al jaren, of

zoals bij Marijn misschien al levens, met zich meedraagt. Maar elke keer dat je

een grens stelt en merkt dat de wereld er niet van instort, wordt de volgende keer

iets makkelijker.

HOOFDSTUK 16

Praktisch: je energetisch systeem verzorgen

Na alle theorie is het tijd voor iets concreters: hoe zorg je, in de praktijk van

alledag, voor je eigen energetisch systeem? Een paar gewoontes die in dit boek

steeds terugkeren, samengevat:

Merk waar je energie naartoe gaat. Sta een paar keer per dag stil bij de vraag:

voel ik me na dit contact, deze taak, dit moment, voller of leger? Die simpele vraag

maakt zichtbaar wat anders onopgemerkt blijft.

Bouw rustmomenten in zonder schuldgevoel. Rust is geen beloning voor hard

werken; het is onderhoud, net als slapen of eten. Behandel het ook zo.

Zoek de natuur op. Veel mensen merken, zonder het te kunnen verklaren, dat tijd

in de natuur hen oplaadt op een manier die weinig anders doet. Neem dat signaal

serieus, ook zonder verklaring.

Stel grenzen voordat je uitgeput bent, niet erna. Wachten tot je niets meer hebt,

is wachten tot het te laat is.

HOOFDSTUK 17

Wat dit betekent voor je relaties

Als je teruggaat naar de vraag waarmee dit boek begon — wat je relaties over je

zeggen — dan kun je die vraag nu met meer diepte beantwoorden. Een relatie

waarin je voortdurend geeft zonder te ontvangen, is niet alleen emotioneel

onbalans; het is ook energetisch onbalans, met alle lichamelijke gevolgen van dien.

Een goede relatie — met een partner, een vriend, een familielid — voelt vaak

precies zo aan als een gezond energetisch systeem: er is uitwisseling, er is ruimte

om te ontvangen, en er is geen voortdurend gevoel van leegtrekken. Wanneer een

relatie het tegenovergestelde doet, is dat een signaal dat het waard is om serieus

te nemen, ook al is het ongemakkelijk.

Dit betekent niet dat elke relatie perfect in balans moet zijn op elk moment — dat

bestaat niet. Het betekent dat je, net als bij je eigen energetisch systeem, de moed

moet hebben om te merken wanneer de balans structureel zoek is, en er iets aan te

doen voordat het lichamelijke ervan meepraat.

HOOFDSTUK 18

Terug naar wat rijkdom werkelijk is

Dit brengt ons terug bij het begin: de andere vorm van rijkdom, de rijkdom van het

leven zelf, die in onze maatschappij zo weinig aandacht krijgt naast het

materialistische. Nu, met het energetische perspectief erbij, wordt duidelijker wat

die rijkdom eigenlijk inhoudt.

Rijkdom van het leven is een energetisch systeem dat in balans is: relaties waarin

gegeven én ontvangen wordt, een lichaam waar voldoende naar geluisterd wordt,

grenzen die gerespecteerd worden, en momenten van rust en natuur die niet

worden opgeofferd aan nog meer productie. Dat is geen rijkdom die je kunt tonen,

maar wel een rijkdom die je kunt voelen — in je energie, in je gezondheid, in hoe het

is om wakker te worden.

Materialistische rijkdom en deze vorm van rijkdom hoeven elkaar niet uit te sluiten.

Maar wanneer je moet kiezen waar je je aandacht aan geeft wanneer de tijd, zoals

altijd, beperkt is, dan is dit boek een pleidooi om de balans wat vaker de andere

kant op te laten doorslaan dan onze maatschappij ons van nature aanleert.

HOOFDSTUK 19

Wat je ogen nu open kan zetten

Als er één ding is dat dit boek je wil meegeven, is het dit: veel van wat je als

vanzelfsprekend beschouwt over jezelf, je gezondheid en je relaties, verdient een

tweede blik. Niet omdat je iets fout doet, maar omdat er een laag onder de

oppervlakte ligt die zelden wordt belicht — de energetische laag die alles met

elkaar verbindt.

Vanaf nu kun je jezelf een paar vragen stellen die je eerder misschien nooit stelde:

geven mijn relaties me energie, of nemen ze die weg? Luister ik naar mijn lichaam,

of negeer ik het tot het niet meer te negeren valt? Jaag ik alleen materialistische

rijkdom na, of geef ik ook ruimte aan de andere vorm van rijkdom die minstens zo

belangrijk is?

Deze vragen hebben geen vast antwoord. Ze zijn bedoeld om terug te blijven

komen, telkens opnieuw, zodat je jezelf steeds een beetje beter leert kennen dan

de dag ervoor.

HOOFDSTUK 20

Slot: de weg terug naar jezelf

We zijn natuurlijk energetische wezens, en dat is de kern waar dit hele boek

uiteindelijk op terugvalt. Alles wat besproken is — de relaties die je hebt, de

opvoeding die je vormde, de maatschappij die je omringt, de chakra's en de aura,

de verbinding met je immuunsysteem, het verhaal van Marijn, de grenzen die je

mag stellen — komt samen in dat ene eenvoudige besef.

Terug naar de basis betekent niet teruggaan naar iets nieuws. Het betekent

teruggaan naar iets dat je altijd al was, maar dat ondergesneeuwd is geraakt onder

verwachtingen, gewoontes en een maatschappij die andere prioriteiten stelt. De

weg terug is niet ingewikkeld — hij vraagt vooral aandacht, eerlijkheid, en de

bereidheid om te luisteren naar wat je lichaam en je energie je al die tijd al

probeerden te vertellen.

Moge dit boek je ogen hebben geopend voor iets wat je nog niet wist, maar dat,

ergens diep vanbinnen, altijd al aanvoelde als waar.

OVER DE AUTEUR

Earl Liefden

Earl Liefden schrijft dit boek vanuit een ongewoon brede achtergrond: opgeleid als

criminoloog, en werkzaam als coach en hypnotherapeut, met bijzondere aandacht

voor ADHD. Die combinatie klinkt op het eerste gezicht misschien onwaarschijnlijk,

maar ze komt in dit boek voortdurend samen — de scherpe, onderzoekende blik

van de criminoloog die patronen wil doorgronden, en de zachtere, begeleidende

blik van de coach en hypnotherapeut die mensen wil helpen die patronen ook

daadwerkelijk te doorbreken.

Diezelfde blik richt zich in zijn werk regelmatig op ADHD: niet als iets dat

simpelweg "gemanaged" moet worden, maar als een andere manier van energie

hebben en energie kwijt kunnen, die veel te vertellen heeft over de thema's die in

dit boek centraal staan — aandacht, prikkels, balans, en de vraag wat een lichaam

en een geest werkelijk nodig hebben om in balans te blijven.

De gedachten in dit boek zijn dan ook niet alleen theorie. Ze zijn de neerslag van

jarenlange gesprekken met mensen die worstelden met precies de patronen die

hier worden beschreven: te veel geven, te weinig luisteren naar het eigen lichaam,

en te laat merken dat de balans al lang zoek was.